Honor między nogami kobiety – cz.2

Kontynuując poruszany przeze mnie wcześniej wątek tzw. „zabójstw honorowych” należy omówić determinanty wpływające na dokonywanie tego typu zbrodni. Istotną rolę w tym procesie odgrywają niewątpliwie liberalne wzorce kulturowe rozpowszechnione w krajach Europy Zachodniej i konsumpcyjny styl życia promowany przez media i portale społecznościowe. Powszechny dostęp do Internetu spowodował przemiany tożsamościowe jednostek. Młode kobiety pochodzące z tradycyjnych społeczności z południowo-wschodnich regionów Turcji, migrując ze wsi do kosmopolitycznych miast, dążą do zamanifestowania swojej niezależności.

Liczne pokusy i pragnienie wyróżnienia się wśród rówieśniczek sprawiają, że często porzucają tradycyjny strój, odkrywają włosy i podkreślają ukrywane dotychczas atuty kobiecego ciała. Przemiany tożsamościowe kobiet wzbudzają najpierw oszołomienie, a następnie lęk i sprzeciw, wśród członków rodziny. Głównie mężczyźni nastawieni są w negatywny sposób do zachowań odbiegających od tradycyjnych norm i wartości. Emancypacja młodych i odważnych kobiet, często przyczynia się do umocnienia postaw konserwatywnych wśród członków rodziny. Zachowania te mogą początkowo przejawiać się w dążeniu do ograniczania wolności kobiet, tak aby nie stały się przedmiotem zainteresowania obcych mężczyzn.

Kobiecy opór w takiej sytuacji może zostać wyjątkowo surowo ukarany i usankcjonowany niepisanym zwyczajem kulturowym, który każe zabijać kobietę, gdy ta splami honor rodziny. Przyczyną rozlewu krwi może okazać się wyjątkowo błahy powód. Zazwyczaj bywa to plotka rozsiewana przez lokalną społeczność wywołana niestosownym zachowaniem kobiety, takim jak na przykład: zbyt długi i szeroki uśmiech skierowany do obcego mężczyzny na ulicy, uwodzicielskie spojrzenie czy zbyt obcisłe jeansy podkreślające walory kobiecości.

Innymi powodami, przez które kobieta może stracić życie, jest jej sprzeciw wobec zaaranżowanego małżeństwa, przedmałżeńskie zauroczenie miłosne lub gwałt. Nieistotne jest to, czy plotka na temat jej reputacji jest prawdziwa. Najważniejsze jest, że rujnuje honor rodziny, a według zwyczaju, karą za splamienie honoru jest śmierć. Kobiety giną zazwyczaj z rąk tych, których najbardziej kochają. Zazwyczaj to ojcowie wydają werdykt przy cichej aprobacie małżonek, natomiast najmłodsi, niepełnoletni bracia pełnią rolę egzekutorów w celu uniknięcia surowej kary. Często rodziny, które pragną oczyścić honor, poświęcają życie kobiety zmuszając ją do popełnienia samobójstwa poprzez: powieszenie, wypicie trucizny, zastrzelenie się.

Niechlubne miejsce wśród statystyk dotyczących kobiecych samobójstw zajmuje 250-tysięczne tureckie miasto Batman 1, położone w południowo-wschodniej Anatolii. Drażliwą kwestię, zjawiska zabójstwa honorowego porusza także popularna turecka pisarka, Elif Safak w książce zatytułowanej “Honor”. Historia opisuje losy turecko-kurdyjskiej rodziny która pełna oczekiwań przenosi się do wielokulturowego Londynu, w poszukiwaniu nadziei na lepsze jutro. W książce, autorka umiejętnie portretuje obyczajowość opartą na kulturze patriarchalnej, przejawiająca się między innymi w służalczej postawie matki wobec syna. Pisarka wyraźnie akcentuje tragiczną postać Pembe, ukaraną zbrodnią honorową przez ukochanego syna Iskendera. Autorka książki w następujący sposób odnosi się do zjawiska zabójstw honorowych popełnianych przez na terytorium państw Europy Zachodniej:

Pisząc o rodzinie turecko-kurdyjskiej mieszkającej w Anglii, chciałam podkreślić, że zabójstwa honorowe zdarzają się wszędzie, nie tylko w kurdyjskich wioskach. Kosmopolityczne otoczenie nie ma tu nic do rzeczy. Wręcz przeciwnie. Turcy, emigrując na Zachód, często stają się o wiele bardziej konserwatywni, nacjonalistyczni i zamknięci na innych, niż gdyby pozostali w swoim kraju. W ojczyźnie życie idzie do przodu, na obczyźnie dawne zwyczaje są konserwowane.

Źródła:
M. Chehab, Dla wielu Turków moje małżeństwo to związek gejowski – rozmowa z Elif Shafak,http://wyborcza.pl/1,76842,14698835,Dla_wielu_Turkow_moje_malzenstwo_to_zwiazek_gejowski.html, data dostępu: 05.04.2017r.
R. Navai, Women told: ‚You have dishonoured your family, please kill yourself’,http://www.independent.co.uk/news/world/europe/women-told-you-have-dishonoured-your-family-please-kill-yourself-1655373.html, data dostępu:06.03.17r

  1. Miasto Batman nosi niechlubną etykietę “miasta samobójców”, to tutaj także rozgrywa się akcja książki Orhana Pamuka zatytułowana “Śnieg”. Punktem centralny fabuły jest śledztwo przeprowadzane w sprawie rosnącej liczby samobójstw wśród nastolatek.[przyp. aut.]

Aleksandra Spancerska

Studentka międzynarodowych studiów kulturowych i stosunków międzynarodowych ze specjalizacją bliskowschodnią. Zainteresowania badawcze: polityka Turcji na arenie międzynarodowej, rola Kurdów na Bliskim Wschodzie, dylematy tożsamościowe muzułmanów II i III pokolenia w Europie Zachodniej.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *